Phân bổ GTGT đầu vào dùng chung: công thức tỷ lệ doanh thu theo Luật 48 và Nghị định 181
Kế toán hỏi: GTGT đầu vào dùng chung cho hoạt động chịu thuế và không chịu thuế — phân bổ khấu trừ bao nhiêu? Bài neo công thức tỷ lệ doanh thu theo Luật GTGT 48/2024 và Nghị định 181/2025.
Sản phẩm: Pinance bao quát phát hành + quản lý hóa đơn điện tử.
Bài liên quan (bổ trợ, không nói về công thức phân bổ):
- Hóa đơn đầu vào — 7 bước trước khi khấu trừ — kiểm tra hợp lệ HĐ trước khấu trừ
- Kê khai GTGT từ dữ liệu HĐĐT — danh mục kiểm tra — khớp HĐ ↔ tờ khai
- Tờ khai GTGT TT89 vs TT80 — chọn mẫu tờ khai
1) Vấn đề: công thức phân bổ đầu vào dùng chung
Câu hỏi: đầu vào dùng chung (chịu + không chịu) — được khấu trừ bao nhiêu theo công thức nào?
2) Nguyên tắc Luật 48 — hạch toán riêng trước
Luật GTGT 48/2024 Điều 14.1.b: thuế GTGT đầu vào của hàng hóa, dịch vụ sử dụng đồng thời cho sản xuất, kinh doanh hàng hóa, dịch vụ chịu thuế và không chịu thuế thì chỉ được khấu trừ số thuế đầu vào dùng cho phần chịu thuế. Cơ sở kinh doanh phải hạch toán riêng thuế đầu vào được khấu trừ và không được khấu trừ; trường hợp không hạch toán riêng được thì số thuế đầu vào được khấu trừ tính theo tỷ lệ % giữa doanh thu của hàng hóa, dịch vụ chịu thuế GTGT so với tổng doanh thu hàng hóa, dịch vụ bán ra.
3) Công thức theo văn bản
GTGT ĐV được khấu trừ (không tách riêng) = GTGT ĐV dùng chung × (DT chịu thuế GTGT / Tổng DT HH-DV bán ra trong kỳ)Dùng đúng công thức trên; hệ số tự nghĩ, chia đều theo số HĐ hay % lấy từ mạng xã hội đều không có căn cứ.
4) Mẫu số theo NĐ 181 Điều 23.2
Nghị định 181/2025 Điều 23.2 lặp nguyên tắc Luật 48 và chi tiết mẫu số trong kỳ tính thuế:
| Thành phần mẫu số (Đ23.2.a) | Ghi chú |
|---|---|
| DT HH/DV chịu thuế GTGT | Có |
| DT HH/DV không chịu thuế GTGT | Có |
| GTGT hoạt động mua, bán, chế tác vàng, bạc, đá quý | Trừ trường hợp GTGT âm |
| DT HH/DV quy định tại khoản 2 Điều 40 (nếu có) | Có khi phát sinh |
| Ngoại tệ / mua bán chứng khoán | Doanh thu = chênh lệch giá bán − giá mua (trừ chênh lệch âm) |
Đối chiếu đúng kỳ tính thuế trên sổ trước khi nhân tỷ lệ.
5) Trường hợp riêng: dự án đầu tư (Đ23.2.b)
Đối với dự án đầu tư vừa đầu tư vào sản xuất, kinh doanh chịu thuế vừa không chịu thuế: số thuế GTGT đầu vào của TSCĐ trong giai đoạn đầu tư XDCB được tạm khấu trừ theo tỷ lệ DT chịu / tổng DT theo phương án sản xuất, kinh doanh. Số tạm khấu trừ được điều chỉnh theo tỷ lệ DT trong 03 năm kể từ năm đầu tiên có doanh thu.
Không gộp mặc định mọi trường hợp phân bổ thường xuyên vào khung dự án đầu tư 03 năm. Khi lệch sau điều chỉnh dẫn đến giảm số đã hoàn (nếu có) → nộp lại chênh lệch theo pháp luật quản lý thuế (chi tiết trên PDF).
6) Việc tay kế toán phải làm
- 1. Thử hạch toán riêng phần đầu vào dùng cho chịu thuế trước.
- 2. Không tách được → lấy GTGT ĐV dùng chung × (DT chịu / tổng DT bán ra kỳ) — đúng công thức trên.
- 3. Dựng mẫu số theo Điều 23.2.a (gồm không chịu, vàng bạc đá quý trừ âm, Đ40.2 nếu có; ngoại tệ/CK = chênh lệch trừ âm).
- 4. Nếu là dự án đầu tư vừa chịu vừa không → khung Điều 23.2.b riêng; không áp một công thức cho mọi trường hợp.
- 5. Kiểm tra hợp lệ HĐ trước khấu trừ và khớp HĐ–tờ khai là bước khác, làm song song với công thức.
7) Pinance hỗ trợ gì
Pinance giữ sổ trạng thái hóa đơn đã lập / ký / gửi — đầu vào đối soát nội bộ trước khi bạn mở tờ khai / tính tỷ lệ. Tỷ lệ phân bổ do kế toán tính theo công thức ở mục 3.
8) Việc tiếp theo
Đối chiếu sổ doanh thu kỳ với công thức PDF trước khi kê khấu trừ.
Pinance giúp gì
- Pinance giúp phát hành và quản lý hóa đơn điện tử, giữ sổ trạng thái hóa đơn làm dữ liệu đầu vào cho kế toán.
Hỏi đáp ngắn
Ưu tiên hạch toán riêng hay nhảy thẳng công thức %? Ưu tiên hạch toán riêng. Chỉ khi không tách được mới áp tỷ lệ DT theo Luật 48 Đ14.1.b / NĐ 181 Đ23.2.
Bài 7 bước kiểm tra HĐ trước khấu trừ có phải công thức phân bổ không? Không — đó là bài bổ trợ: hoa-don-dau-vao-7-buoc-truoc-khau-tru.
Dự án đầu tư có dùng cùng một công thức kỳ thường không? Không gộp mặc định — xem Điều 23.2.b (tạm khấu trừ + điều chỉnh 03 năm).
Nguồn
| Văn bản | Ý dùng |
|---|---|
| Luật 48/2024 Đ14.1.b | Hạch toán riêng; không tách → % DT chịu / tổng DT bán ra |
| NĐ 181/2025 Đ23.2 | Chi tiết mẫu số + ngoại tệ/CK |
| NĐ 181 Đ23.2.b | Trường hợp dự án đầu tư tạm khấu trừ + điều chỉnh 03 năm |
PDF: văn bản Công báo / Cổng TTĐT (đối chiếu bản gốc).
