Cập nhật ngày 20/10/2026.
Từ ngày 01/7/2026, Thông tư 89/2026/TT-BTC có hiệu lực và bãi bỏ Thông tư 80/2021/TT-BTC. Với thuế nhà thầu nước ngoài, kế toán thường hỏi ba việc: nay khai mẫu nào, quyết toán mẫu nào, và hồ sơ của kỳ trước 01/7/2026 dùng mẫu cũ hay mẫu mới. Bài này đi lần lượt từng việc.
Trả lời ngắn: chọn mẫu theo kỳ tính thuế, không theo ngày nộp. Với kỳ từ 01/7/2026, bên Việt Nam khấu trừ, nộp thay nhà thầu nước ngoài theo phương pháp trực tiếp khai mẫu 01/NTNN, NCCNN và quyết toán bằng mẫu 02/NTNN. Nhà thầu theo phương pháp hỗn hợp khai mẫu 03/NTNN, quyết toán bằng mẫu 04/NTNN. Nhà cung cấp nước ngoài tự khai dùng mẫu 02/NCCNN.
Bước 1: mẫu cũ hay mẫu mới tính theo kỳ tính thuế
Quy định chuyển tiếp tại khoản 1 Điều 100 Thông tư 89/2026/TT-BTC ghi: «Đối với các hồ sơ khai thuế có kỳ tính thuế trước ngày 01 tháng 7 năm 2026, người nộp thuế thực hiện theo mẫu biểu áp dụng trước thời điểm Thông tư này có hiệu lực.»
- Kỳ tính thuế từ 01/7/2026 trở đi: dùng mẫu theo Thông tư 89.
- Kỳ tính thuế trước 01/7/2026: dùng mẫu áp dụng trước đó, kể cả khi nộp sau ngày 01/7/2026.
Ví dụ (số tự dựng): một công ty khai thuế nộp thay nhà thầu nước ngoài theo tháng. Hồ sơ kỳ tháng 6/2026 nộp ngày 15/7/2026 vẫn dùng mẫu cũ. Hồ sơ kỳ tháng 7/2026 dùng mẫu theo Thông tư 89.
Nếu bạn khai theo từng lần phát sinh thanh toán và lần phát sinh nằm sát mốc 01/7/2026, nên hỏi cơ quan thuế quản lý cách xác định kỳ tính thuế trước khi chọn mẫu.
Bước 2: phương pháp trực tiếp, mẫu 01/NTNN, NCCNN và quyết toán 02/NTNN
Khi nhà thầu nước ngoài nộp thuế theo phương pháp trực tiếp, bên Việt Nam khấu trừ và nộp thuế thay. Bên Việt Nam khai theo từng lần phát sinh thanh toán hoặc theo tháng, dùng mẫu 01/NTNN, NCCNN «Tờ khai thuế nhà thầu nước ngoài (áp dụng đối với bên Việt Nam khấu trừ và nộp thuế thay cho nhà thầu nước ngoài)». Lần khai đầu tiên kèm bản sao hợp đồng nhà thầu.
Khi kết thúc hợp đồng nhà thầu, quyết toán bằng mẫu 02/NTNN, kèm 02-1/NTNN và 02-2/NTNN.
Bước 3: phương pháp hỗn hợp, mẫu 03/NTNN và quyết toán 04/NTNN
Phương pháp hỗn hợp áp dụng khi nhà thầu nộp thuế giá trị gia tăng theo phương pháp khấu trừ và nộp thuế thu nhập doanh nghiệp theo tỷ lệ phần trăm trên doanh thu.
- Khai theo từng lần phát sinh hoặc theo tháng: mẫu 03/NTNN, lần khai đầu tiên kèm bản sao hợp đồng nhà thầu.
- Quyết toán: mẫu 04/NTNN, kèm 02-2/NTNN.
Bước 4: nhà cung cấp nước ngoài, nộp thay hay tự khai
- Tổ chức Việt Nam nộp thay: tổ chức kinh doanh tại Việt Nam tính thuế giá trị gia tăng theo phương pháp khấu trừ, khi mua của nhà cung cấp nước ngoài và khấu trừ, nộp thay, cũng dùng mẫu 01/NTNN, NCCNN, kèm bản sao hợp đồng.
- Nhà cung cấp nước ngoài tự khai: dùng mẫu 02/NCCNN «Tờ khai thuế đối với hoạt động kinh doanh thương mại điện tử tại Việt Nam», kèm 02-1/NCCNN là bảng kê khách hàng Việt Nam.
- Nhà cung cấp nước ngoài ủy quyền: bên được ủy quyền khai theo cùng hồ sơ trên.
Hàng không, vận tải và tái bảo hiểm nước ngoài có mẫu riêng trong Phụ lục I: 01/HKNN; 01/VTNN kèm 01-1/VTNN, 01-2/VTNN, 01-3/VTNN; 01/TBH kèm 01-1/TBH.
Bảng tóm tắt
| Trường hợp | Mẫu chính | Kèm theo |
|---|---|---|
| Bên Việt Nam nộp thay nhà thầu, phương pháp trực tiếp | 01/NTNN, NCCNN | Bản sao hợp đồng nhà thầu ở lần khai đầu |
| Quyết toán, phương pháp trực tiếp | 02/NTNN | 02-1/NTNN, 02-2/NTNN |
| Phương pháp hỗn hợp | 03/NTNN | Bản sao hợp đồng nhà thầu ở lần khai đầu |
| Quyết toán, phương pháp hỗn hợp | 04/NTNN | 02-2/NTNN |
| Tổ chức Việt Nam tính thuế giá trị gia tăng theo phương pháp khấu trừ, nộp thay nhà cung cấp nước ngoài | 01/NTNN, NCCNN | Bản sao hợp đồng |
| Nhà cung cấp nước ngoài tự khai | 02/NCCNN | 02-1/NCCNN |
Lỗi kết xuất XML, mã số thuế nộp thay, giấy nộp tiền: hỏi ai
Phần lỗi khi kết xuất XML, chỗ nhập mã số thuế nộp thay và cách chọn mục trên giấy nộp tiền thì mình chưa thấy Thông tư hướng dẫn chi tiết. Bạn nên hỏi cơ quan thuế quản lý hoặc bộ phận hỗ trợ HTKK để được hướng dẫn đúng với tài khoản của mình.
Danh sách tự kiểm trước khi nộp
- Kỳ tính thuế trước hay từ 01/7/2026, để chọn mẫu cũ hay mẫu Thông tư 89.
- Phía nước ngoài là nhà thầu hay nhà cung cấp; tự khai hay bên Việt Nam nộp thay.
- Với nhà thầu: phương pháp trực tiếp (01/NTNN, NCCNN; quyết toán 02/NTNN) hay hỗn hợp (03/NTNN; quyết toán 04/NTNN).
- Lần khai đầu đã kèm bản sao hợp đồng.
- Hồ sơ quyết toán đã kèm đủ phụ lục.
- Gặp lỗi XML hoặc giấy nộp tiền: hỏi cơ quan thuế quản lý hoặc bộ phận hỗ trợ HTKK.
Sản phẩm: Pinance giúp phát hành và quản lý hóa đơn điện tử, để kế toán tra nhanh hóa đơn và chứng từ liên quan khi lập hồ sơ khai thuế.
Căn cứ pháp lý
- Thông tư 89/2026/TT-BTC: khoản 2, khoản 3 Điều 30; khoản 1, khoản 2 Điều 31; Điều 32; khoản 1, điểm h khoản 3 Điều 99; khoản 1 Điều 100; Phụ lục I điểm 15.2 đến 15.6, 16.1, 16.2, 17.
- Thông tư 80/2021/TT-BTC (bị bãi bỏ từ 01/7/2026 theo điểm h khoản 3 Điều 99 Thông tư 89/2026/TT-BTC).
- Quyết định 2551/QĐ-BTC ngày 15/9/2026 đính chính Thông tư 89/2026/TT-BTC, không sửa các mẫu nhà thầu và nhà cung cấp nước ngoài nêu trong bài.
