MST hoặc người phụ thuộc trùng giấy tờ / CCCD: danh mục kiểm tra trên cổng thuế điện tử và hóa đơn đầu vào

Ba câu kế toán hay gặp cùng một nhóm vấn đề trong cộng đồng:

1. eTax báo “số giấy tờ tùy thân NNT trùng…” khi đăng ký người phụ thuộc (NPT).
2. NPT / cá nhân có nhiều MST hoặc chưa khớp CCCD.
3. NCC còn xuất hóa đơn theo MST cũ sau đồng bộ CCCD — còn nhận đầu vào không?

Sản phẩm: Pinance bao quát phát hành + quản lý HĐĐT (cờ rủi ro MST/CCCD trên sổ mua vào). Thủ tục NPT / eTax thuộc kênh thuế

---

1) Hai lớp vấn đề — đừng gộp một chỗ

Lớp	Bạn đang làm gì?	Neo chính
A. Giảm trừ NPT / eTax	Đăng ký NPT, quyết toán TNCN, lỗi trùng giấy tờ	Luật TNCN 109/2025, NĐ 253/2026, TT 90/2026 · 87/2026
B. Định danh MST–CCCD + HĐ đầu vào	Hợp nhất MST, nhận HĐ từ HKD/cá nhân	Luật QL thuế 108/2025 Đ11, hỏi đáp CSTC, tình huống NCC xuất MST cũ, NĐ 254 / TT 91

Cùng hiện tượng “trùng / lệch số”, nhưng cách xử lý khác nhau.

---

2) Lớp A — Lỗi trùng NPT trên eTax

Nguyên tắc cần nhớ

Theo khung hướng dẫn Luật TNCN 109/2025/QH15 và NĐ 253/2026/NĐ-CP (đối chiếu văn bản gốc khi làm hồ sơ thật): mỗi người phụ thuộc chỉ được tính giảm trừ một lần cho một người nộp thuế trong năm.

Mức giảm trừ gia cảnh kỳ 2026 theo NQ 110/2025/UBTVQH15: NNT 15,5 triệu/tháng; mỗi NPT 6,2 triệu/tháng. Đừng dùng mức cũ khi kê khai kỳ mới.

Bốn nguyên nhân thường gặp

1. Một NPT đã được hai NNT đăng ký giảm trừ cùng kỳ.
2. Công ty / nơi chi trả cũ chưa báo giảm NPT.
3. NPT đã có MST/CCCD đăng ký thuế riêng; dữ liệu chưa khớp.
4. Chưa đồng bộ CSDL dân cư ↔ thuế (CCCD vs MST cũ).

Danh mục kiểm tra xử trí (eTax)

• Hỏi nơi cũ: đã báo giảm NPT chưa?
• Trên tờ / bảng kê quyết toán: xóa hoặc chỉnh tháng NPT bị trùng (eTax / eTax Mobile — theo hướng dẫn màn hình hiện hành).
• Đăng ký lại đúng CCCD / số định danh theo TT 90/2026 (HL 01/07/2026) — mẫu 20-ĐKT / 20-ĐKT-TH; không dùng TT 86 như thủ tục hiện hành.
• Hồ sơ chứng minh NPT theo TT 87/2026.
• Vẫn báo trùng sau khi đã chỉnh → mang hồ sơ hỏi CQT quản lý; không đoán “tự hết”.

Tóm lại: Mỗi NPT chỉ một NNT giảm trừ trong năm. Báo trùng: kiểm tra nơi cũ đã báo giảm chưa; chỉnh bảng kê NPT trên quyết toán; đăng ký lại đúng CCCD/MST theo mẫu TT 90.

---

3) Lớp B — Định danh MST–CCCD & hóa đơn đầu vào

MST cá nhân / HKD = số định danh

Luật Quản lý thuế 108/2025 Điều 11: MST của cá nhân, hộ gia đình, HKD, cá nhân kinh doanh là số định danh cá nhân.

Khung hiện hành (sau 01/07/2026): Luật 108/2025 Điều 11 + TT 90/2026 (HL 01/07/2026, thay TT 86/2024) — mẫu 20-ĐKT / 20-ĐKT-TH (đối chiếu văn bản gốc / CV hướng dẫn, ví dụ CV 4862/CT-CS khi áp dụng).

Lịch sử / chuyển tiếp (đừng làm thủ tục “theo TT 86” nữa): từ 01/07/2025 lộ trình dùng số định danh thay MST cá nhân gắn Luật 38/2019 (MST cá nhân thường dẫn Điều 35, không phải Đ30) + TT 86/2024. Hỏi đáp CSTC về hợp nhất nhiều MST vẫn hữu ích để hiểu vấn đề — nhưng mẫu / cổng đăng ký NPT hiện hành đọc TT 90.

Nhiều MST / kẹt vai NPT → cập nhật số định danh để CQT hợp nhất; không tự “xóa im”. Không khẳng định “cập nhật CCCD là hết lỗi trùng / khỏi quyết toán”.

Hóa đơn đã lập với MST cũ

Khi đã tích hợp định danh, hướng dẫn nghiệp vụ thường khẳng định chứng từ/HĐ đã lập với MST cũ vẫn dùng cho thủ tục hành chính — không tự sửa hàng loạt nếu CQT không yêu cầu. NCC còn xuất MST cũ sau đồng bộ CCCD: tình huống NCC xuất MST cũ + 7 bước đầu vào + nhánh TT 91.

Danh mục kiểm tra người mua (HĐ đầu vào)

• Tra cứu NCC: số trên HĐ khớp định danh / công bố CQT?
• HKD/cá nhân: 12 số định danh hay MST cũ?
• Lệch sau đồng bộ → không tự loại chỉ vì “nhìn lạ”; giữ chứng từ mua bán; NCC xử lý đúng TT 91.
• Đủ 7 bước trước khấu trừ; gắn cờ rủi ro trên sổ mua vào (Pinance).

---

4) Sai sót thường gặp

1. Một NPT hai nơi giảm trừ cùng năm → lỗi trùng eTax.
2. Nhầm mức GTGC cũ với 15,5 / 6,2 kỳ 2026.
3. Vẫn dẫn TT 86 như thủ tục đăng ký hiện hành sau 01/07/2026 (đã bị TT 90 thay).
4. Nghĩ “trùng giấy tờ = HĐ đầu vào chắc chắn loại”.
5. Ép NCC hủy HĐ kiểu cũ thay vì điều chỉnh/thay thế/04/SS theo TT 91.
6. Nhầm MST doanh nghiệp với MST cá nhân/HKD (Luật 108 Đ11).

---

---

2b) Bốn lỗi eTax Mobile thường gặp

1. NPT không truy vấn / không hiện trên tờ quyết toán dù đã đăng ký → kiểm tra trạng thái đăng ký, bảng kê tháng giảm trừ, đồng bộ ứng dụng.
2. Trùng NPT giữa hai NNT → nơi cũ báo giảm; xóa/chỉnh BK (đã nêu mục eTax ở trên).
3. Lệch CCCD vs MST / định danh — CSDL dân cư chưa khớp → cập nhật theo TT 90, không chỉ đổi tay trên Excel.
4. Khoảng tháng giảm trừ chồng chéo (từ tháng–đến tháng) khiến hệ thống báo lỗi → chỉnh lại khoảng thời gian không chồng giữa các NNT.

Box TT 87/2026 — ngưỡng thu nhập NPT

Theo TT 87/2026/TT-BTC Điều 3 (HL 01/07/2026, dẫn Luật 109 + NĐ 253): mức thu nhập bình quân tháng trong năm từ tất cả các nguồn của người phụ thuộc không vượt quá 03 triệu đồng thì còn thuộc diện xác định NPT để giảm trừ (NNT tự xác định và kê khai trung thực). Đối chiếu đúng câu chữ PDF TT 87 trước khi áp vào tình huống cụ thể.

5) Bước tiếp theo

• Tình huống NCC xuất hóa đơn MST cũ sau đồng bộ CCCD
• 7 bước đầu vào · sai sót TT 91
• Pinance giúp phát hành và quản lý hóa đơn điện tử.

---

Nguồn

1. Luật 109/2025/QH15
2. NQ 110/2025/UBTVQH15 — mức giảm trừ gia cảnh 2026
3. NĐ 253/2026; TT 90/2026; TT 87/2026 — đối chiếu văn bản gốc khi nộp hồ sơ
4. Luật 108/2025 Đ11; TT 90/2026; lịch sử L38 Đ35 + TT 86 (chuyển tiếp) — hỏi đáp CSTC: https://portal.mof.gov.vn/hoidapcstc/home/cthoidap/159112
5. Tình huống NCC xuất MST cũ: https://pinance.vn/case-ncc-hkd-xuat-hoa-don-mst-cu-sau-dong-bo-cccd/